» » Wigilia w tradycji polskiej – 2

Wigilia w tradycji polskiej – 2

wpis w: Kościół, Myśli | 0

christmas-569234_640Druga i ostatnia część tekstu o tradycjach wigilijnych w polskich domach. Ponieważ z Waszej strony (Czytelników strony Nowiny Teksaskie) był duży odzew, a szczególnie pytania o jakieś stare, tradycyjne przepisy wigilijne, postaram się umieścić kilka z nich jeszcze przed Świętami.

 

Po wieczerzy

Dawniej po Wieczerzy, oprócz śpiewania kolęd, w wielu częściach Polski praktykowano różne zwyczaje. I tak, na Warmii i Mazurach, kiedy jeszcze biesiadnicy siedzieli przy stole, spod obrusa ciągnięto słomki. Jeśli wyciągnięto słomkę prostą, to osobę, która ją wyciągnęła, czekało życie proste, bez niebezpieczeństw. Jeśli słomka była pokrzywiona, to daną osobę czekało w przyszłym roku życie kręte.

Na Mazowszu, resztki jedzenia dawano zwierzętom. Wierzono bowiem, że o północy, przynajmniej niektóre z nich, przemówią ludzkim głosem. Dotyczyło to zwłaszcza bydła, bo ono było obecne przy narodzinach Dzieciątka i w nagrodę otrzymało dar mówienia ludzkim głosem w noc wigilijną.

Na Podlasiu resztki wieczerzy ustawiano koło pieca, a przed nim ławę posypaną piaskiem lub popiołem. Pokarmy te były przeznaczone dla zmarłych przodków. Rano, po śladach na piasku, odgadywano kto przyszedł w nocy i czy w ogóle przyszedł.

W wielu rejonach Polski w ten wieczór wyruszali kolędnicy. Obowiązkowo musiały być minimum trzy postacie: bocian, koza i niedźwiedź. Bocian symbolizował Nowy Rok, koza – płodność, a niedźwiedź – wrogie siły przyrody, które należało obłaskawić.

Modlitwa przy Wigilijnym stole

Biblia_billionphotos-1152361Na stole nakrytym białym obrusem kładziemy Pismo Święte i opłatek oraz ustawiamy świecę (najlepiej Wigilijnego Dzieła Pomocy Dzieciom). Jedno miejsce przy stole zostawiamy wolne jako znak pamięci o bliskich, którzy nie mogą z nami zasiąść do Wieczerzy (np. o zmarłych z rodziny). Następnie cała rodzina i wszyscy zgromadzeni wokół stołu odmawiają modlitwę przed wieczerzą. Poprowadzić ją powinien ojciec rodziny lub dziadek czy osoba najstarsza z obecnych. Po odczytaniu Ewangelii o narodzeniu Jezusa następuje najważniejszy moment, to jest łamanie się opłatkiem, składanie sobie życzeń i przekazanie znaku pokoju. Wszyscy powinni też przeprosić się wzajemnie za uczynione zło, Wieczerzę wigilijną rozpoczynamy modlitwą.

“W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego, Amen”

Ktoś z rodzimy zapala świecę na stole i mówi: “Światło Chrystusa”. Wszyscy odpowiadają: “Bogu niech będą dzięki”. Teraz zapalamy światła na choince.

Modlitwy

Fragment Ewangelii o narodzeniu Pana Jezusa, Łk 2,1-14

christmas-crib-figures-1060026_150W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym państwie. Pierwszy ten spis odbył się wówczas, gdy wielkorządcą Syrii był Kwiryniusz. Wybierali się więc wszyscy, aby dać się zapisać, każdy do swego miasta. Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie. W tej samej okolicy przebywali w polu pasterze i trzymali straż nocną nad swoją trzodą. Naraz stanął przy nich Anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak, że bardzo się przestraszyli. Lecz anioł rzekł do nich: “Nie bójcie się! Oto zwiastujęwam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz Pan. A to będzie znakiem dla was: znajdziecie Niemowlę owinięte w pieluszki i leżące w żłobie”. I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami: “Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom  Jego upodobania”. Oto słowo Boże. I wszyscy odpowiadają: “Bogu niech będą dzięki”

Modlitwa przed łamaniem się opłatkiem

Oplatki.w.koszyczkuPanie Boże, Ty sprawiłeś, że ta święta noc, kiedy wspominamy pamiątkę Wcielenia Twojego Syna dla naszego zbawienia, zajaśniała blaskiem Twej światłości. Spraw, abyśmy, opromienieni tym blaskiem, z otwartym sercem przyjęli Jezusa jako naszego Odkupiciela. Pobłogosław tnas i te opłatki, którymi się podzielimy na znak miłości i przebaczenia. Naucz nas Panie Boże, dzielić się chlebem, miłością i życzliwością ze wszystkimi ludźmi, a zwłaszcza z tymi, z którymi żyjemy. Obdarz miłością, zgodą i jednością naszą rodzinę. Wlej nadzieję w serca ubogich, samotnych, osieroconych i przeżywających jakiekolwiek cierpienia. W dzisiejszą noc Bożego Narodzenia naszą modlitwą ogarniamy też chrześcijan mieszkających w Betlejem i innych zakątkach Ziemi Świętej, Ty, Panie, znasz ich troski i niepokoje. Widisz ich osamotnienie i lęk o przyszłość. Słyszysz wołanie o pokój i pojednanie między narodami i wyznawcami róznych religii. Ześlij, Panie, swój pokój na udręczoną wojnami i przemocą Ziemię Świętą. Ulecz z nienawiści serca żydów, muzułmanów i chrześciajn. Pomóż im przebaczyć wzajemne urazy i krzywdy…

I teraz wszyscy odmawiają: Ojcze Nasz… Teraz następuje łamanie się opłatkiem.

Wspólna modlitwa przed Wieczerzą

Modlitwa_billionphotos-1895491Ojciec lub Matka odmawia niżej podane prośby, wszyscy odpowiadają: “Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!”.

Boże , nasz Ojcze, w tej uroczystej godzinie wychwalamy Cię i dziękujemy za noc, w której posłałeś nam swego Syna Jezusa Chrystusa, naszego Pana i Zbawiciela. Prosimy Cię, udziel naszej rodzinie daru miłości, zgody i pokoju. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!

Obdarz także naszych sąsiadów, przyjaciół i znajomych pokojem tej nocy. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!

Wszystkich opuszczonych, samotnych, chorych, biednych, głodnych na całym świecie pociesz i umocnij Dobrą Nowiną tej świętej nocy. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!

Naszych zmarłych (wymień nazwiska i imiona) obdarz szczęściem i światłem Tej chwały. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas Panie!

Panie Boże, Ty sprawiłeś, że ta święta noc zajaśniała blaskiem prawdziwej światłości Jednorodzonego Syna Twojego; spraw, abyśmy jaśnieli blaskiem Twego światła w naszym codziennym postępowaniu. Przez Chrystusa Pana zaszego. Amen.

Modlitwa po Wieczerzy wigilijnej

Modlitwę po Wieczerzy wigilijnej odmawia jeden z członków rodziny: ” Dziękujemy Ci Boże, nasz dobry Ojcze, za Twojego Syna Jezusa Chrystusa, dziękujemy za miłość do wszystkich ludzi, za ten wieczór wigilijny i dary, które spożywaliśmy. Tobie chwała na wieki.

Wszyscy odpowiadają: Amen

Komentarz od redakcji:

Wiele tradycji, szczególnie tych związanych z utrzymywaniem więzów rodzinnych gdzieś nam się rozmywa, ucieka, zapominamy o nich albo je lekceważymy. Zamieściliśmy więc ten tekst, aby umożliwić to tym, którzy szukają sposobności do zachowania tych tradycji. Również tu, za oceanem. Pamiętamy jednocześnie o – wciąż dla nas anonimowym – autorze, dziękując mu za jego trud. Wesołych Świąt wszystkim naszym czytelnikom i ich rodzinom życzy Redakcja.

Obserwuj Editor:

Ostatnie wpisy
Komentarze zostały wyłączone.